Szkolne inicjatywy dla Dobrego Klimatu

Współpracę z Fundacją Ekologiczną „Zielona Akcja” rozpoczęliśmy w 2024 roku, finansując roczny projekt „Szkolne Inicjatywy dla Dobrego Klimatu”, w ramach którego na terenie Dolnego Śląska (region legnicko-jeleniogórski i wrocławski) powstało 6 zielono-niebieskich inicjatyw, adresujących zachodzące wokół nas zmiany klimatyczne. Dolny Śląsk – to najcieplejszy region w kraju, którego mieszkańcy coraz bardziej odczuwają skutki zmian klimatu: upały, susze, nawalne opady powodujące podtopienia, gwałtowne, huraganowe wiatry. Te wyzwania klimatyczne powodują konieczność podejmowania także lokalnych inicjatyw, pokazujących jak możemy się adaptować do zmian klimatu i oferujących przykłady działań łagodzących te zmiany. Takim celom służy właśnie zielono-niebieska infrastruktura (BZI), która zdecydowanie zmniejsza wrażliwość na zmiany klimatu, a w skali lokalnej może być realizowana jako nasadzenia zieleni, retencjonowanie wód opadowych poprzez ogrody deszczowe, rabaty bylinowe, przekształcanie nieużytków w łąki kwietne, zielone ściany i zielone dachy na terenach szkolnych, w miejscach publicznych lub we własnych ogrodach. Zielono-niebieska infrastruktura nie tylko retencjonuje wodę, ale również stabilizuje klimat, zapobiega podtopieniom, podnosi jakość powietrza i sprzyja bioróżnorodności.

Projekt „Szkolne Inicjatywy dla Klimatu” obejmuje kilka etapów: najpierw wybierane są, na podstawie formularzy zgłoszeniowych, szkoły podstawowe, gotowe utworzyć na swoim terenie zielono-niebieskie inicjatywy, które następnie uczestniczą w 2-godzinnym webinarze, przedstawiającym temat adaptacji szkół do zmian klimatu poprzez wykorzystanie zielono-niebieskiej infrastruktury. Każda ze szkół otrzymuje pakiet materiałów wspierających prowadzenie edukacji w zakresie zmian klimatu oraz pomocnych przy prowadzeniu i pielęgnacji nasadzeń.

W kolejnym etapie w szkołach odbywają się 3-godzinne warsztaty, prowadzone przez instruktora edukacji ekologicznej, dotyczące założenia miejsca zielono-niebieskiej infrastruktury, przybliżające kwestie zmian klimatu i dające przykłady lokalnych działań adaptacyjnych, które mogą podejmować szkoły. Następnie tworzony jest – we współpracy z uczniami – konkretny plan założenia zielono-niebieskiego miejsca dla każdej ze szkół, adresujący zarówno problem ekologiczny, który to miejsce ma pomóc rozwiązać, jaki i logistykę oraz koszty realizacji planowanych działań.

Ostatnim etapem projektu jest realizacja szkolnych inicjatyw przy wsparciu merytorycznym Fundacji „Zielona Akcja”, udzielanym osobiście na terenie szkoły oraz mailowo i telefonicznie. Szkoły otrzymują materiały niezbędne do realizacji w terenie: rośliny, ziemię ogrodniczą, narzędzia ogrodnicze, elementy drobnej, małej architektury, a społeczności szkolne, woluntarystycznie, tworzą zaprojektowane wcześniej przez siebie zielono-niebieskie miejsca. Projekt kończy 2-godzinny webinar, podsumowujący zielono-niebieskie inicjatywy, w którym biorą udział przedstawiciele szkół uczestniczących w projekcie, na którym omawiane są zasady pielęgnacji założonej zielono-niebieskiej infrastruktury oraz prowadzenia szkolnych działań edukacyjnych w zakresie zmian klimatu.

Projekt jest kontynuowany w latach 2025 – 2027 w oparciu o umowę trzyletnią. W ramach pierwszego roku projektu, w 2025 r. powstało 8 zielono-niebieskich inicjatyw typu: zielony plac zabaw, rabaty kwietne, ziołowe i bylinowe, oraz nasadzenia drzew i krzewów – przy szkołach: w Jaworze, Bolkowie, Dąbiu, Braszowicach i Legnicy oraz przy Świetlicy Wiejskiej w Ernestynowie (woj. dolnośląskie).

Zakładaniu tych miejsc towarzyszyły warsztaty edukacyjne (8 warsztatów, 158 uczestników), dotyczące zachodzących zmian klimatu i lokalnych sposobów ich mitygacji, a także warsztaty planistyczne (8 warsztatów, 151 uczestników), w czasie których tworzono koncepcje i plany dla konkretnych miejsc. Dodatkowym elementem projektu w edycji 3-letniej są warsztaty wyjazdowe: przeprowadzono dwa 6-godzinne, wyjazdowe szkolenia dla nauczycieli i liderów organizacji lokalnych (24 osoby) na temat zielono-niebieskiej infrastruktury oraz edukacji przyrodniczej dzieci i młodzieży w terenie, dostarczające praktycznej wiedzy na temat sposobów pielęgnacji tych miejsc oraz prowadzenia działań edukacyjnych w szkołach, dotyczących problemu zmian klimatu.

Owocem działań prowadzonych w tym projekcie jest nie tylko realna zmiana w przestrzeni publicznej – stworzenie szkolnych zielono-niebieskich inicjatyw, lecz również kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów i dostarczenie konkretnej wiedzy na temat zmian klimatu i sposobów ich łagodzenia. Społeczność szkolna systematycznie opiekuje się tymi inicjatywami, ucząc się troski o najbliższe środowisko; projekt pokazuje również innym szkołom, nauczycielom, rodzicom, że każdy może wykonać proste działania łagodzące zmiany klimatu i wpływające na najbliższe otoczenie.