Koeye – obozy edukacyjne dla dzieci i młodzieży

W 2023 roku rozpoczęliśmy współpracę z Qqs Projects Society, kanadyjską organizacją non-profit, która od ponad 20 lat wspiera rdzennych mieszkańców Kanady ze społeczności Heiltsuk (Kolumbia Brytyjska),wciąż borykających się z dramatycznymi konsekwencjami kolonializmu i przymusowej, brutalnej asymilacji. Tradycyjne społeczności dotknięte traumą kolonizacji, w tym szczególnie – pokłosiem tzw. „residential schools”, do dziś odczuwają konsekwencje tragicznej historii swoich przodków. Działania Qqs Projects Society koncentrują się na kultywowaniu i podtrzymywaniu tradycji oraz kultury rdzennych mieszkańców przy jednoczesnym dbaniu o ochronę przyrody.

Szczególnymi odbiorcami działań tej organizacji są dzieci i młodzież, szczególnie z grup zagrożonych wykluczeniem społecznym. W 2023 roku FDJ dofinansowała udział 156-osobowej grupy dzieci i młodzieży w wieku 7-21 lat w 6 tygodniowych obozach letnich, co roku organizowanych przez QPS, a także 2 tygodniowe wyjazdy szkoleniowo-integracyjne dla grupy 22 liderów i kadry tych obozów. Bloki tematyczne, wokół których koncentrowały się działania na wyjazdach, to: rewitalizacja ojczystego języka; waga przekazu międzypokoleniowego i tradycji w relacjach międzypokoleniowych; zdrowie psychiczne oraz znaczenie kontaktu z ziemią przodków, jako czynnika wspomagającego dobrostan psychiczny; niezależność od zewnętrznych dostawców żywności – waga własnych upraw. Codzienne aktywności obejmowały: pływanie na tradycyjnych łodziach i czółnach, wyprawy do lasu umożliwiające zdobycie umiejętności przetrwania w naturalnym terenie, naukę tradycyjnych technik tkackich, wyrób przedmiotów rytualnych, ćwiczenie technik tradycyjnego śpiewu oraz ogrodnictwo.

W lipcu i sierpniu 2024 odbyło się 6 pięciodniowych turnusów dla dzieci i młodzieży, w każdym z nich uczestniczyło 30 dzieci w wieku 7-15 lat; wiele z nich partycypowało w więcej niż w 1 turnusie (ogółem – 84 uczestników). Program wyjazdów obejmował zarówno rekreację i odpoczynek w naturze, jak i międzypokoleniowy przekaz tradycji i umiejętności Przodków przez Starszyznę społeczności. Prowadzone były warsztaty nauki/rewitalizacji tradycyjnego języka oraz sposobów pozyskiwania żywności (umiejętności łowieckie i zbieracze, wyrób tradycyjnych lekarstw), a także warsztaty umiejętności: tkactwa, obróbki drewna oraz wprowadzenie do tradycyjnych rytuałów i obrzędów i nauka związanych z nimi technik tańca i śpiewu. Szczególnie ważnym tematem zajęć było zdrowie psychiczne (dbanie o dobrostan psychiczny, radzenie sobie z – przekazywaną międzypokoleniowo – traumą przymusowej asymilacji i kolonizacji) oraz zdrowie fizyczne (zajęcia mindfulness, medytacji, zdrowego odżywiania, program fitness). Zorganizowano również 2 obozy dla młodzieżowych liderów Heiltsuk społeczności (w sumie 30 uczestników), których program koncentrował się na dostarczaniu praktycznej wiedzy na temat budowania społeczności, pokojowego rozwiazywania konfliktów, a także standardów ochrony i bezpieczeństwa dzieci oraz zdrowia i dobrostanu psychicznego. Dodatkowo, we wrześniu odbyły się także 2 weekendowe warsztaty dla starszej młodzieży zagrożonej wykluczeniem społecznym (dla 33 uczestników) oraz 1 wyjazd rodzinny – queer family camp (dla 20 uczestników).

W lipcu i sierpniu 2025 odbyło się sześć 5-dniowych turnusów dla dzieci i młodzieży wieku 7-25 lat, w których w sumie uczestniczyły 192 osoby, a także 2 tygodniowe obozy dla liderów społeczności Heiltsuk, w których uczestniczyło 15 osób. Program wyjazdów obejmował zarówno rekreację: wyprawy piesze, kajaki, pływanie, gry plażowe; a także zajęcia edukacyjne: rozpoznawanie lokalnej flory i fauny, poznawanie sieci zależności pokarmowych w lokalnych ekosystemach i kulturowe: naukę tańców i pieśni tradycyjnych, ceremonii potlatch, rewitalizację i naukę języka, wiedzę o tradycyjnej medycynie – zbieranie i przygotowanie ziół, zajęcia z genealogii oraz warsztaty tradycyjnego wyrobu narzędzi i sztuki. Ponadto, jak w latach poprzednich, szczególnie podkreślano temat zdrowia psychicznego i naukę umiejętności społecznych niezbędnych do funkcjonowania w grupie i bycia liderem.

Powrót na tereny, które były kiedyś zamieszkiwane przez Przodków oraz uczestnictwo w oferowanych programach i warsztatach edukacyjnych stwarza możliwość poznania i zrozumienia tradycji, zwyczajów oraz języka własnej społeczności. To wszystko sprzyja umacnianiu tożsamości kulturowej oraz kształtowaniu poczucia bezpieczeństwa i własnej wartości wśród dzieci i młodzieży z rdzennych społeczności.