Serce dla przyrody z Karkonoskim Parkiem Narodowym

Współpracę z Karkonoskim Parkiem Narodowym (KPN), od ponad 60-ciu lat działającym na rzecz zachowania różnorodności biologicznej oraz ochrony przyrody na terenie najwyższego pasma Sudetów – Karkonoszy, rozpoczęliśmy w 2023 roku. W ramach pierwszego projektu zostało przeprowadzone 57 warsztatów edukacyjnych – stacjonarnych i terenowych, w których udział wzięło 1131 uczniów i uczennic szkół podstawowych w tym regionie. Tematy zajęć były różnorodne: warsztaty „Drugie życie drzewa” zapoznawały uczestników ze specyfiką karkonoskich lasów, zarówno pod kątem występujących w nich drzew, jak i zwierząt je zasiedlających; warsztaty „Superfoods dla trzmieli” dotyczyły ochrony dzikich zapylaczy oraz ich roślin żywicielskich; warsztaty „Zielona energia parku” zapoznawały z pojęciami nieodnawialnych i odnawialnych źródeł energii; zajęcia „Poszukiwacze skarbów” zaznajamiały uczestników z budową geologiczną Karkonoszy i z powiązaniami przyrody nieożywionej z ekosystemem.

Warsztaty prowadzono na terenie trzech ośrodków edukacyjnych: Centrum Przyrodniczo-Edukacyjnego KPN „Pałac Sobieszów” w Jeleniej Górze, Karkonoskiego Centrum Edukacji Ekologicznej KPN w Szklarskiej Porębie oraz Centrum Edukacyjnego „Domek Laboranta” w Karpaczu. Aby poszerzyć zasięg oddziaływania projektu i umożliwić dojazd do miejsc realizacji warsztatów, dla szkół zgłaszających taką potrzebę, został zorganizowany transport autokarowy, sfinansowany z darowizny FDJ.

Współpraca z Karkonoskim Parkiem Narodowym jest kontynuowana w ramach projektu trzyletniego „Serce dla przyrody 2024-2027”, obejmującego 4 cykle działań edukacyjnych – stacjonarnych i terenowych, warsztatów, nasadzeń (łąka kwietna), prezentacji oraz wycieczek edukacyjnych dla uczniów klas I-VIII szkół podstawowych głównie z powiatu karkonoskiego oraz dla rodzin mieszkających w okolicy Parku. Warsztaty prowadzone będą na terenie tych samych ośrodków edukacyjnych: w Jeleniej Górze, Szklarskiej Porębie i Karpaczu. Łącznie w ramach całego projektu zaplanowano przeprowadzenie ponad 130 różnorodnych zajęć (warsztatów), w których weźmie udział ponad 2500 osób.

W ramach pierwszego okresu trwania projektu, od 1 lipca do listopada 2024 roku, przeprowadzono ponad 40 godzin różnorodnych zajęć warsztatowych dla ponad 500 uczestników. Zorganizowano: 9 trzygodzinnych warsztatów przyrodniczych dla dzieci i rodzin „Wakacje w Klimatycznych Karkonoszach”, w których wzięło udział w sumie 213 osób; a także 4 trzygodzinne stacjonarno-terenowe warsztaty dla dzieci i młodzieży „Karkonosze w powiększeniu” (195 uczestników) i 2 warsztaty edukacyjne „Ptasie radio” (25 uczestników); ponadto czterogodzinne zajęcia botaniczne dla dzieci „W ogrodzie Ducha Gór” (20 uczestników) i 3 warsztaty terenowe „Śmieci skrzydeł nie mają” (60 osób). FDJ sfinansowała koszty zakupu materiałów do prowadzenia ww. zajęć (lornetki, mikroskopy, kije do nordic walking, materiały plastyczne, makiety, modele itp.) oraz koszty 3 dojazdów autokarowych do Centrów Edukacyjnych KPN dla szkół, które zgłosiły taką potrzebę.

W ramach drugiego etapu projektu, od marca do grudnia 2025 r. przeprowadzono ponad 58 godzin różnorodnych zajęć warsztatowych dla ponad 1400 uczestników. Kontynuowano zajęcia prowadzone w poprzednim okresie: zorganizowano 9 trzygodzinnych warsztatów przyrodniczych dla dzieci i rodzin „Wakacje w Klimatycznych Karkonoszach, a także 10 trzygodzinnych stacjonarno-terenowych warsztatów dla dzieci i młodzieży „Karkonosze w powiększeniu” i 9 warsztatów edukacyjnych „Ptasie radio”; ponadto przeprowadzono 3 czterogodzinne zajęcia botaniczne dla dzieci „W ogrodzie Ducha Gór” i 4 warsztaty terenowe „Śmieci skrzydeł nie mają”.

Po raz pierwszy w ramach projektu przeprowadzono też 6 dwugodzinnych warsztatów: „Ptaki dziuplaki” w formie spotkań z ornitologiem, na których uczestnicy dowiedzieli się jakich siedlisk potrzebują do życia ptaki dziuplaste, jak zachowywać i ułatwiać im dostęp do naturalnych miejsc lęgowych, jak rozsądnie i etycznie im pomagać poprzez budowę i odpowiedni montaż budek lęgowych.

Po raz pierwszy również odbyły się: 3 dwugodzinne warsztaty terenowe „Tropiciel zwierząt”, w czasie których uczestnicy uczyli się jak uważnie obserwować las, gdzie i w jaki sposób poszukiwać śladów i tropów pozostawionych przez leśne zwierzęta, przeprowadzono także 11 warsztatów  „Karkonosze w mikroskali”, obejmujących wyjście z edukatorem w teren, pozyskanie materiału przyrodniczego do badań (próbki roślin, grzybów, gleby, wody), a po powrocie – przygotowanie materiału badawczego i badanie próbek pod mikroskopem cyfrowym, zapisanie najciekawszych obrazów i tworzenie w kilkuosobowych grupach cyfrowych posterów „Karkonosze w mikroskali” z krótkimi opisami.

W ramach 3 warsztatów terenowych „Łąka kwietna dla zapylaczy” przy Pałacu Sobieszów powstała piękna łąka kwietna: posadzono i posiano różnorodne gatunki roślin przyjaznych zapylaczom, zajęcia obejmowały też obserwacje przyrodnicze (poznawanie gatunków roślin i owadów, zależności między nimi, oznaczanie roślin i owadów).

FDJ sfinansowała w całości koszty zakupu materiałów i usług niezbędnych do przeprowadzenia ww. zajęć oraz koszty wynagrodzenia dla trenerów zewnętrznych prowadzących niektóre warsztaty oraz koszty 11 dojazdów autokarowych do Centrów Edukacyjnych KPN dla szkół, które zgłosiły taką potrzebę.

Jesteśmy przekonani, że działania edukacyjne prowadzone przez KPN są ważnym elementem kształtowania świadomości ekologicznej w społeczności lokalnej: ucząc jak doceniać piękno i wagę karkonoskiej przyrody wzmacniają poczucie odpowiedzialności za stan środowiska naturalnego i zachęcają do działań na rzecz jego ochrony. Cieszymy się, że jesteśmy częścią tego procesu!